Κομισιόν κατά Βρετανίας

Η Κομισιόν έχει δημοσιεύσει μια ανακοίνωσή της εξηγώντας τους λόγους για τοτυς οποίους οδηγεί το Ηνωμένο Βασίλειο ενώπιον της δικαιοσύνης σχετικά με το τεστ για το «δικαίωμα διαμονής» για τους μετανάστες της ΕΕ. Αυτό είναι το βασικό απόσπασμα:

«Το τεστ για το «δικαίωμα στη διαμονή» είναι ένας επιπρόσθετος όρος για την απόκτηση δικαιώματος για τις παροχές που είχαν επιβληθεί μονομερώς από το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι Βρετανοί υπήκοοι έχουν «δικαίωμα διαμονής» αποκλειστικά και μόνο στη βάση της βρετανικής υπηκοότητάς τους, ενώ άλλοι Ευρωπαίοι πολίτες πρέπει να πληρούν πρόσθετες προϋποθέσεις προκειμένου να περάσουν το τεστ για το «δικαίωμα διαμονής». Αυτό σημαίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο κάνει άδικες διακρίσεις ενάντια στους πολίτες άλλων κρατών-μελών. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τους κανόνες της ΕΕ για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας, που απαγορεύουν την άμεση και έμμεση διάκριση στο πεδίο της πρόσβασης σε τομείς κοινωνικής ασφάλισης».

Τα οφέλη που η Κομισιόν επικαλείται ότι επηρεάζονται είναι:

Επίδομα παιδιού

Φοροαπαλλαγή για τα παιδιά

Επίδομα ατόμων που αναζητούν εργασία (με βάση το εισόδημα)

Πίστωση κρατικής σύνταξης

Επίδομα απασχόλησης και σύνταξης (συνδέεται με το εισόδημα).

Επομένως, μερικοί ρωτούν, δεν πρόκειται για μια περίπτωση επιβολής νόμου από την Κομισιόν;

Για να απαντήσει κανείς αυτό το ερώτημα, θα πρέπει να φτάσει στην πραγματική καρδιά του θέματος, κάτι το οποίο ούτε η Κομισιόν ούτε η βρετανική κυβέρνηση έχουν στα αλήθεια ορίσει ρητά. Πρόκειται μάλλον για ένα περίπλοκο τεχνικό ζήτημα για το πώς ορίζονται ορισμένες παροχές και πως αλληλεπιδρά το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της Βρετανίας με διαφορετικούς νόμους της ΕΕ.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι περισσότερες χώρες της ΕΕ τείνουν να έχουν ένα γενναιόδωρο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης αλλά ένα συστημα που να είναι γενικώς χρηματδοτούμενο από εργασιακές εισφορές (επομένως ως μετανάστης δεν θα είχε την πρόσβαση χωρίς ουσιαστικές εισφορές). Τείνουν να έχουν ένα σχήμα κοινωνικής πρόνοιας με χαμηλότερο δείκτη ασφαλείας (εάν έχουν καθόλου).

Η νομοθεσία της ΕΕ (στο πλαίσιο της οδηγίας για την ελεύθερη κίνηση) επιτρέπει στις κυβερνήσεις να προχωρά εμμέσως σε διακρίσεις όταν αξιολογεί αιτήσεις για κοινωνική πρόνοια και αποτρέπει ανθρώπους από το να αποκτήσουν δικαιώματα διαμονής απλώς με την απόκτηση πρόσβασης σε κοινωνική πρόνοια. Για την κοινωνική ασφάλεια (για την οποία υπάρχει ένας ξεχωριστός κανονισμός της ΕΕ), όλες οι μορφές διάκρισης απαγορεύονται. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το δικαίωμα στην ελεύθερη μετακίνηση εντός της ΕΕ δεν είναι ανεπιφύλακτο –θα πρέπει να ταξιδεύει κανείς για δουλειά ή να αναζητά να εργαστεί. Το ταξίδι για την απόκτηση πρόσβασης σε κοινωνική ασφάλιση δεν είχε προβλεφθεί, αλλά οι εργαζόμενοι θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ισότιμα στη διάρκεια της εργασίας τους.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για το επίδομα ανεργίας για παράδειγμα, υπάρχει ένα κατ’ αποκοπή επίδομα ατόμων που αναζητούν εργασία με βάση τις εισφορές, και επίσης επίδομα όσων αναζητούν εργασία με βάση το εισόδημα. Το πρώτο χρηματοδοτείται από εισφορές του εργαζόμενου και του εργοδότη μέσω του συστήματος εθνικής ασφάλειας (αλλά στην πραγματικότητα χρηματοδοτείται μέσω της γενικής φορολόγησης) καθώς οι πληρωμές δεν συνδέονται με εισφορές.

Από την πρόκληση της Κομισιόν φαίνεται πως νομίζει ότι και οι δύο τύποι της JSA θα πρέπει να θεωρούνται «κοινωνική ασφάλιση» και επομένως δεν μπορεί να υπάρχει έμμεση διάκριση, όπως υποστηρίζει ότι είναι το «τεστ για το δικαίωμα διαμονής». Ωστόσο, σε αντίθεση με άλλες χώρες, αυτό σημαίνει ότι οι εισερχόμενοι μετανάστες μπορούν δυνητικά να αποκτήσουν πρόσβαση στο μεγαλύτερος μέρος του βρετανικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, ενώ έχουν συνεισφέρει πολύ λίγα εάν όχι καθόλου. Για αυτό η κυβέρνηση υπερασπίζεται αυτό το τεστ για το «δικαίωμα στη διαμονή» ως ένα τρόπο διασφάλισης ότι μπορείς να διεκδικήσει κανείς ως δικαίωμα μόνο εάν έχει νόμιμο δικαίωμα να βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο και μια οικονομική σύνδεση με τη χώρα. Η κυβέρνηση θα μπορούσε επίσης να ισχυριστεί ότι το επίδομα με βάση τα έσοδα, θα πρέπει να προσδιορίζεται ως «κοινωνική πρόνοια».

Η καρδιά όλου του ζητήματος τότε δεν είναι απαραιτήτως πως το τεστ για το «δικαίωμα διαμονής είναι εμμέσως διάκριση που έχει γίνει ήδη αποδεκτή. Το 2011, το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου αποφάσισε ότι το συγκεκριμένο τεστ αποτελεί εμμέσως διάκριση αλλά ότι «αυτή η διάκριση είναι δικαιολογημένη καθώς οι κανονισμοί είναι μια κατάλληλη απάντηση προς το θεμιτό σκοπό της προστασίας του δημόσιου ταμείου του Ηνωμένου Βασιλείου και ότι αυτή η αιτιολόγηση είναι ανεξάρτητη από την ιθαγένεια του ενάγοντος».

Άλλη μια πρόσφατη περίπτωση είναι επίσης ενδιαφέρουσα. Η Αυστρία αντιμετωπίζει την Κομισιόν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σχετικά με την παροχή πρόσβασης σε ένα συγκεκριμένο όφελος για έναν εισερχόμενο μετανάστη από τη Γερμανία. Όπως δήλωσε ο γραμματέας Εργασίας και Συντάξεων, Duncan Smith, «ειπώθηκε στους Αυστριακούς, στην περίπτωση Brey, ότι δεν μπορούσαν, έρεπε να πληρώσουν κάποιος ο οποίος ήταν ένας Γερμανός, τα επιδόματα που σχετίζονται με τα εισοδήματα, καθώς ήταν ουσιαστικά κοινωνική ασφάλιση και όχι κοινωνική βοήθεια».

Ωστόσο, πριν από δύο ημέρες ο γενικός εισαγγελέας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου τάχθηκε υπέρ των Αυστριακών, των οποίων το επιχείρημα υποστηρίχτηκε από τις κυβερνήσεις των Γερμανίας, Ιρλανδίας, Ολλανδίας, Αυστρίας, Σουηδίας και Ηνωμένου Βασιλείου, δηλώνοντας ότι τα συγκεκριμένα επιδόματα αποτελούν κοινωνική βοήθεια και ότι η Αυστρία μπορεί επομένως να επιβάλει διασφαλίσεις. Η κυβέρνηση πιστεύει ότι η ίδια αρχή ισχύει και στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στην Ισπανία, υπάρχει τώρα ένα διαφορετικό αλλά συναφές επιχείρημα σχετικά με την άρνηση κάποιων νοσοκομείων να αναγνωρίσουν την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Υγείας. Μέχρι τώρα δεν είναι ξεκάθαρο γιατί τα νοσοκομεία έχουν αρνηθεί αλλά η Ισπανία υπόκειται επίσης σε νομική αμφισβήτηση από την Κομισιόν.

Εν συντομία, οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ στον τομέα αυτό, που εν πολλοίς έχουν αναπτυχθεί μέσω της νομολογίας, είναι εξαιρετικά πολύπλοκοι και δεν αντανακλούν τα διαφορετικά εθνικά συστήματα που έχουν τεθεί σε εφαρμογή. Η βρετανική κυβέρνηση ήδη συζητά με «τους Γερμανούς, τους Ολλανδούς, τους Δανούς, τους Ισπανούς», για τον καθορισμό των εξουσιών της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα. Δεδομένου αυτού, είναι εντελώς λάθος στιγμή για την Κομισιόν να ξεκινήσει μια παρέμβαση τόσο εκρηκτική πολιτικά όσο αυτή. Αξίζει επίσης να προσθέσουμε ότι υπάρχει μια διακομματική συναίνεση για το ζήτημα, με τη σκιώδη υπουργό Εσωτερικών Yvette Cooper να υποστηρίζει την πρόταση του συνασπισμού.

Το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει επομένως να αποφύγει απλώς μια στενή υπεράσπιση του δικαιώματος για το τεστ διαμονής, αλλά να χρησιμοποιήσει αυτή την ευκαιρία για να διευθετήσει το ζήτημα μια και καλή, με ριζική μεταρρύθμιση.

ΠΗΓΗ: capital